Henning Sasse
Başkan
Azerbaycan Çimento Üreticileri Birliği
2025 yılında Azerbaycan çimento sektörü, iç talepte yaşanan daralmadan etkilenmiştir. Toplam iç pazar yaklaşık %4 oranında küçülmüş, bu durum sektör genelinde kapasite kullanım oranlarının düşmesine yol açmıştır.
Bununla birlikte, bu durum Azerbaycan çimento sektörünün mevcut klinker kapasitesinin iç pazarın ihtiyaçlarını karşılamak için tamamen yeterli olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Yapısal açıdan bakıldığında sektör; yeterli kurulu kapasiteye, modern üretim tesislerine ve ilave büyük ölçekli kapasite yatırımlarına ihtiyaç duymadan piyasa talebine yanıt verebilecek bir konumdadır.
Orta ve uzun vadede yeni bir kapasite ihtiyacı doğması durumunda, bu durum geleneksel klinker üretimiyle çözülmemelidir. Aksine, küresel çimento ve beton sektöründeki karbonsuzlaşma eğilimleriyle uyumlu olarak, klinker oranı düşük çimentolar, kalsine kil teknolojileri veya benzeri yenilikçi düşük karbonlu çözümler ön plana çıkmalıdır.
Önümüzdeki dönemde odak noktası, kapasiteye yönelik yatırımlar yerine, sürekli verimlilik artışı ve sürdürülebilirlik uygulamaları olacaktır.
2026 Sonrası: Kapasite Artışından Verimlilik Odaklı Döneme Geçiş
2026 yılı itibarıyla kapasite optimizasyonuna yönelik projelerin çoğu önceki yıllarda tamamlanmış olacağı için sektörün bu alanda bir sorunu kalmayacaktır. Dolayısıyla sektörün gündeminde kapasite artışına yönelik yeni projeler yer almamaktadır.
Önümüzdeki dönemde odak noktası, kapasiteye yönelik yatırımlar yerine, sürekli verimlilik artışı ve sürdürülebilirlik uygulamaları olacaktır. Bu kapsamda öne çıkan öncelikli alanlar şunlardır:
- Alternatif yakıt ve alternatif ham maddelerin kullanımının daha da yaygınlaştırılması
- Ürün ve proses optimizasyonu yoluyla klinker oranının düşürülmesine yönelik çalışmaların sürdürülmesi
- Enerji verimliliği ve operasyonel performansın sürekli olarak iyileştirilmesi
- Dijital dönüşüm çalışmalarının devam ettirilmesi
Bu girişimler, Azerbaycan çimento sektörünün uzun vadeli rekabet gücünü pekiştirmeyi ve uluslararası gelişmelerle uyumlu, daha sürdürülebilir üretim uygulamalarına geçişini desteklemeyi amaçlamaktadır.
Uluslararası İş Birliği ve Kurumsal Kapasitenin Güçlendirilmesi
İleriye dönük olarak, uluslararası iş birliği Azerbaycan çimento sektörünün teknik ve kurumsal kapasitesinin güçlendirilmesinde merkezi bir rol oynayacaktır. Bu doğrultuda, Türkiye’deki ortaklarımızla, özellikle de TürkÇimento (Türkiye Çimento Sanayicileri Birliği) ile olan ilişkilerimizi geliştirmenin yanı sıra Küresel Çimento ve Beton Birliği (GCCA) gibi uluslararası kuruluşlarla da iş birliğimizi daha ileriye taşımayı hedefliyoruz.
Buna paralel olarak, CO2 emisyonlarının azaltılmasına yönelik girişimlerin ilerletilmesi amacıyla ilgili Azerbaycan kamu kurumlarıyla yakın iş birliği içerisinde çalışılması planlanmaktadır. Bu çalışmalar, Azerbaycan’ın Ulusal Katkı Beyanı (NDC) ve daha geniş iklim taahhütleri doğrultusunda şekillendirilecektir.
Ulusal ve uluslararası düzeyde yürütülecek eşgüdümlü çalışmalar aracılığıyla, Azerbaycan çimento sektörünün rekabet gücünü korurken aynı zamanda karbonsuzlaşmaya yönelik net ve gerçekçi bir yol haritasının oluşturulmasına katkı sağlanması hedeflenmektedir.
