Vecoplan, Votorantim Cimentos’a atıktan türetilmiş kaliteli yakıt işleme için eksiksiz bir sistem tedarik eder. YÜKSEK MALİYETLİ FOSİL YAKITLARA DAHA İYİ BİR ALTERNATİF…

Vecoplan, Votorantim Cimentos’a atıktan türetilmiş kaliteli yakıt işleme için eksiksiz bir sistem tedarik eder. YÜKSEK MALİYETLİ FOSİL YAKITLARA DAHA İYİ BİR ALTERNATİF…

Tim Hamer
Atık ve Alternatif Yakıt Satış Bölüm Başkanı
Vecoplan

Vecoplan Atık ve Alternatif Yakıt Satış Başkanı Tim Hamer: “Bugün, alternatif yakıtlar ekonomik çimento üretimi için bir ön şarttır; çünkü kömür ve petrol gibi pahalı fosil yakıtların yerini almaktadırlar.” diye açıklıyor. Müşterilerinden biri, Türk çimento üreticisi Votorantim Cimentos. Şirket, 780.000 üzerinde çalışan istihdam eden, dünya genelinde en büyük sekiz çimento üreticisi arasında bulunan, bir Brezilya sanayi kuruluşu olan Votorantim Grubu üyesidir. Türkiye’de, Votorantim Cimentos’un Yozgat, Çorum, Sivas ve Ankara yakınlarında Hasanoğlan’da tesisleri bulunmaktadır ve Hasanoğlan tesisinde şirket ön ısıtıcıda daima atıktan türetilmiş yakıt karışımı kullanmaktadır. Hamer, “Votorantim Cimentos, RDF ve TDF (Atıktan ve Lastikten Türetilmiş Yakıt) karışımı kullanmaktadır.” diyor. Eski araba ve kamyon lastiklerinin kauçuğu, tekerlerin jantları çıkarıldıktan sonra, en fazla 70 milimetre ebadında küçük parçalar halinde parçalanmaktadır. TDF’nin kalori değeri taş kömürüne eşdeğerdedir.

Üretici teslimattan sonra çeşitli materyalleri almak, depolamak, taşımak ve bunları dozajlı miktarlarda ön ısıtıcıya beslemek için Vecoplan AG’ye başvurdu. Almanya, Bad Marienberg’de yerleşik Vecoplan plastik, kağıt, evsel ve ticari atıklardan üretilen alternatif yakıtları işlemek üzere makine ve tesisler geliştirmekte ve imal etmektedir. Bununla birlikte, makine imalatçısı şirket teslimat yapmakla kalmayarak aynı zamanda müşterilere danışmanlık yaparak ve tesisleri planlayarak sonuçta doğru çözümü bulmaktadır. Votorantim Cimentos projesinden sorumlu olan Vecoplan Atık ve Alternatif Yakıt Satış Bölümü Başkanı, “Kurulum, işletmeye alma ve kapsamlı hizmet yanında entegre proje yönetimi de sunarak müşterilerin herseyini tek bir kaynaktan almalarını temin ediyoruz.” diyor. Vecoplan, çimento sektöründe atıktan türetilmiş yakıtların işlenmesi amacıyla VecoBelt ve sürüklemeli zincirli taşıyıcılar, kamyon boşaltma istasyonları ve depolama sistemleri gibi kanıtlanmış ve güçlü bileşenler tedarik etmektedir. Bu durum, Votorantim Cimentos’ta karar vericileri ikna etmiştir. Ayrıca kendileri, Vecoplan’ın geniş çaplı mühendislik ve proje deneyimini takdir etmişlerdir.

İşleme konusunda yüksek talep
Harici tedarikçiler, atıktan türetilmiş yakıtları Hasanoğlan’daki tesisin kapısında teslim etmektedirler. Tesis operatörleri verim, temin edilebilirlik, enerji verimi ve çıktı kalitesi açısından malzemenin daha sonra işlenmesi konusunda sürekli taleplerde bulunmuştur. Bunlar, malzemeleri ön ısıtıcı için kamyondan indirme, depolama ve tozdan topraktan arındırılmış halde yaklaşık 280 metre mesafeye taşıyacak bir hatta ihtiyaç duymaktaydılar. İki tür yakıt ayrı ayrı toplanacak, farklı miktarlar için farklı karıştırılacak ve bu şekilde depolanacaktı. Tim Hamer şöyle açıklıyor; “Karışımlar, metreküp başına, yaklaşık 0,2 metrik ton RDF ile 0,35 ilâ 0,6 metrik ton TDF şeklindedir. Ön ısıtıcıya sürekli bir homojen yakıt karışımı vermek zorundaydık.” Mühendisler, saatte ortalama 30 tonluk bir RDF ve TDF karışımı kapasitesi taşıyan tesisler tasarladı. Ön ısıtıcıya taşıyıcı bant zaten saatte 40 ton için tasarlanmıştı. Bu ise, yıllık muhtemel yaklaşık 288.000 ton kapasiteye karşılık gelmektedir.

Makineler yılda en azından 300 gün, 7/24 faaliyette olmak zorunda olduğundan, temin edilebilirlik özellikle önemli idi. Diğer önemli faktörler, düşük bakım gereksinimleri ile güvenilir servis idi. “Bu görev, bir terk edilmiş endüstriyel proje alanı idi. Bu nedenle, mevcut üretim ortamına yeni makineleri entegre etmek ve mevcut sınırlı alandan azami ölçüde yararlanmak zorundaydık.” diyerek Hamer işin zorluğunu açıklamaktadır.

Detaylı planlama, güvenilir bileşenler
Vecoplan öncelikle, detaylı bir mühendislik planı kullanarak ve üretim hattı içinde atıktan türetilmiş yakıtların malzeme akışlarını ayrıntılı olarak ele alarak tüm tesisi tasarlamıştır.

Damperli kamyonlar ile kasa tabanı hareketli kamyonlar RDF ve TDF’yi teslim etmekteydiler. RDF ve TDF için ayrı ve koordineli teslim alma noktaları vardır ve çalışanlar materyalleri kepçeli yükleyiciler kullanarak yükleyebilmekteydiler. RDF teslimat alanında, kamyon materyali yaklaşık 100 metreküp kapasiteli bir alım istasyonu içine dökmektedir. Tesviye edildikten sonra, bir sürüklemeli zincirli taşıyıcı materyalleri buradan bir tamburlu mıknatısa nakleder; mıknatıs, demirli yabancı maddeleri güvenli bir şekilde alıkoymaktadır.

RDF, 70 milimetreden daha büyük parçacıkları ana kütleden ayıran bir plakalı elekten geçer. Bu işlem, temiz yanmayı temin eder ve aşırı büyük parçaların neden olduğu tıkanmaları ortadan kaldırmaktadır. Bir frekans kontrollü ikili pervane, RDF’yi düzenli bir şekilde bir bantlı kantara taşır; kantar, mevcut malzeme akışının kesin bir raporunu operatöre gönderir. Böylelikle operatör, RDF ile TDF arasındaki istenilen karışım oranını gerçek zamanlı olarak kontrol edebilir.

İşçiler, TDF malzemesini bir alım ambarına dökmek için kepçeli yükleyici kullanmaktadır. “Bu depolama çözümünü, uzunluk ve genişliği gereken girdi malzemesinin kütlesine uyarlanacak bir esneklikte tasarladık.” diyor Tim Hamer. Proje için yaklaşık 60 metreküplük bir depolama hacmi seçtik. Ambarın fonksiyonel prensibi, “hareketli taban” prensibi olarak da bilinen, itme mili teknolojisine dayanmaktadır: İtme mili boşaltma parçası, bir hidrolik tahrikin nakledilecek malzeme altına birer birer hareket ettirdiği plaklardan oluşur. Malzeme istenilen konuma gelinceye
kadar, plaklar ileri geri birlikte hareket ederler. Bir tesviye edici silindir, huni sistemi atığını homojen hale getirir, atıklar aşağı yönlü bir zincirli taşıyıcıya ulaşır. TDF malzemesi, bir bantlı kantarda tartılır ve istenilen karışım oranına göre ayarlanır.

Ön ısıtıcıya kadar firesiz ve emisyonsuz
RDF/TDF yakıt karışımı, şimdi ön ısıtıcıya nakledilmelidir. “Bu taşıma işi için bir VecoBelt serisi boru bant taşıyıcı tedarik ettik.” diyor Tim Hamer. Kapalı tasarımı sayesinde, sistem malzemeyi çevresel etkilerden korumakta, firesiz ve emisyonsuz halde, güvenli bir şekilde ön ısıtıcıya nakledilmesini garanti etmektedir. Bu tesis, yaklaşık 280 metrelik bir mesafe arasında köprü kurar. Vecoplan, proje için VecoBelt’i iki bölüm halinde tedarik etmiştir. Tamamen kapalı taşıyıcı azami 18 derecelik eğimde çalışabileceğinden, malzemeyi ön ısıtıcıya beslemek için idealdir. “Besleme bölümünde bile, VRF serisindeki taşıyıcı bant bir borudan geçer, geleneksel taşıyıcı bant sistemleri gibi yoğun bakım gerektiren silindirler üzerinde gitmez.” diyor Hamer. Kayan bant, hem gidiş hem de dönüşte bir hava yastığı ile desteklenmektedir. Bu, çalışma sırasında sadece önemsiz sürtünme kayıpları oluştuğu anlamına gelir ki, önemli enerji tasarrufu getiren düşük maliyetli bir taşıma sağlamaktadır. VecoBelt, seçilen kayıt ebadına bağlı olarak saatte 1.200 metreküp taşıyabilmektedir.

Her bir tahrik istasyonunda iki raspa (kazıyıcı) bulunmaktadır. Ön taraftaki raspa ile karbür raspalar dışarıdan ayarlanabilir. Ön taraftaki raspa, esnek olmakla birlikte, yabancı materyalleri kayıştan atacak kadar güçlüdür. Karbür raspa, daha derinlemesine temizlik sağlar ve kayışa iyice yapışan kirleri de temizlemektedir.

“Yakıtın kalitesini kontrol etmek üzere, iki VecoBelt taşıyıcı sistem arasındaki geçiş noktasına bir numune istasyonu kurduk.” diyor Hamer. Bu, müşterilerimizin kimyasal analiz yapması ve yakıt kalitesini saptaması için malzeme numuneleri almasına olanak sağlar. VecoBelt taşıyıcı sisteminin ikinci bölümü, malzemeleri güvenli ve eksiksiz biçimde ön ısıtıcı kulesine getirir ve bunları, gravimetrik dozaj sisteminin besleme hunisine transfer eder. Bu, sürekli ve düzenli bir besleme ile yüksek ikame oranı temin eder. İki yüksek ısı koçbaşı geri yanmaları önler. Bir koç başı dozaj sistemi önüne, diğer ise arkasına monte edilmiştir.

Yüksek ürün çıktılı, ekonomik operasyon
Bu proje için, Vecoplan, Votorantim Cimentos’a koordineli bileşenli dengeli ve eksiksiz bir işleme hattı teslim etmiş olup, tüm tesis asgari bakım gerektirmekte ve güvenilir bir şekilde çalışmaktadır. Operatör şimdi, yüksek ürün çıktılı son derece ekonomik bir sisteme sahiptir. Sağlıklı çözümler, farklı malzemelerle çalışırken yüksek düzeyde temin edilebilirlik ve esnekliğe sahiptir. “Bu, çeşitli miktarlarda yüksek kaliteli yakıt karışımlarının sürekli olarak ön ısıtıcıya beslenmesini garanti edebileceğimiz anlamına gelir.” diyor Tim Hamer.